U bent nu hier:

Olopatadine (Opatanol®), behandeling seizoengebonden allergische conjunctivitis

Publicatie Nr. 10 - 01 december 2003
Jaargang 37
Rubriek Nieuwe geneesmiddelen
Pagina's 124-125

Olopatadine +-
Opatanol® (Alcon Nederland BV)
Oogdruppels 1 mg/ml, conserveermiddel benzalkoniumchloride
behandeling seizoengebonden allergische conjunctivitis

Olopatadine is geregistreerd voor 'de behandeling van oculaire objectieve en subjectieve symptomen van seizoengebonden allergische conjunctivitis'.1

Werkingsmechanisme.
Olopatadine is een anti-allergisch middel dat zijn werking voornamelijk ontplooit door selectieve binding aan histamine (H1)-receptoren. Tijdens in-vitro-experimenten zijn aanwijzingen gevonden dat olopatadine wellicht ook rechtstreeks op mestcellen werkt, waarbij de afgifte van pro-inflammatoire mediatoren wordt geremd.1 Inmiddels is in een gerandomiseerd dubbelblind onderzoek bij 18 patiënten (waarvan er 10 het onderzoek voltooiden) gevonden dat bij gebruik van olopatadine er minder mediatoren vrijkomen dan bij placebo.2 Olopatadine-oogdruppels dienen tweemaal daags te worden gedoseerd.

Klinisch onderzoek. 
De werkzaamheid van olopatadine-oogdruppels 0,1% is in enkele onderzoeken, die tevens placebogecontroleerd waren, vergeleken met azelastine 0,05%,3 ketotifen (0,025%)4 en nedocromil (2%)5-oogdruppels. In deze onderzoeken werd een lokale allergische reactie opgewekt door de toediening van antigeen in het oog ('antigen challenge'-model). Het primaire eindpunt in de drie onderzoeken was oculaire jeuk. De ernst van de jeuk werd beoordeeld aan de hand van een 4-puntsschaal. Een klinisch relevant verschil in werkzaamheid werd vooraf gedefinieerd als een verschil >1,0 op deze schaal. In het eerste onderzoek bij 180 patiënten werd weliswaar een statistisch significant verschil gevonden tussen olopatadine en azelastine-oogdruppels wat de werkzaamheid tegen oculaire jeuk betreft, maar dit verschil werd niet als klinisch relevant (0,28) beschouwd.3 In het tweede onderzoek bij 53 patiënten werd eveneens een statistisch significant verschil in werkzaamheid gevonden tussen olopatadine- en ketotifenoogdruppels (0,5), maar ook dit verschil is, gemeten op dezelfde meetschaal, niet klinisch relevant.4
In het derde onderzoek bij 75 patiënten bleek olopatadine-oogdruppels statistisch significant en klinisch relevant werkzamer tegen oculaire jeuk dan nedocromiloogdruppels (verschil 1,6-1,7).5

Bijwerkingen. 
Olopatadine-oogdruppels worden goed verdragen. Tijdens klinische onderzoeken werden de volgende oculaire bijwerkingen soms (0,1%-1%) waargenomen: branden en prikken, jeuk, hyperemie, keratitis, droge ogen, ooglidoedeem, 'vreemd lichaam'-gevoel en fotofobie. Andere bijwerkingen die soms werden gerapporteerd, waren: hoofdpijn, asthenie, duizeligheid en droge neus. Zoals andere oogdruppels kunnen olopatadine-oogdruppels ook tijdelijk wazig zien tot gevolg hebben of tezamen met andere visuele stoornissen invloed hebben op de rijvaardigheid of het vermogen machines te bedienen.

Contra-indicaties en interacties. 
Overgevoeligheid voor de werkzame verbinding of één van de hulpstoffen is een contra-indicatie voor gebruik van olopatadine. Olopatadine-oogdruppels bevatten benzalkoniumchloride. Van dit conserveermiddel is gemeld dat het onder meer keratitis punctata kan veroorzaken. Patiënten met droge ogen die olopatadine frequent of langdurig gebruiken, dienen daarom zorgvuldig te worden gecontroleerd. Dit geldt ook voor patiënten bij wie de cornea is aangetast.

Plaatsbepaling

Olopatadine is het vijfde antihistaminicum dat als oogdruppel in Nederland in de handel komt voor de symptomatische behandeling van seizoengebonden allergische conjunctivitis. Het is niet aangetoond dat olopatadine-oogdruppels klinisch relevante voordelen hebben ten opzichte van de reeds langer in de handel zijnde lokaal toegepaste antihistaminica.
Het is aangetoond dat olopatadine-oogdruppels bij de behandeling van seizoengebonden allergische conjunctivitis werkzamer zijn dan nedocromiloogdruppels. Nedocromiloogdruppels zijn echter geregistreerd voor de profylaxe van allergische conjunctivitis, en niet voor de behandeling ervan. Deze uitkomst was derhalve voorspelbaar en heeft geen betekenis voor de praktijk.
Olopatadine-oogdruppels zijn duurder dan vergelijkbare preparaten.




Literatuurreferenties

1. Productinformatie olopatadine (Opatanol®), via: www.emea.europa.eu, human medicines, EPARs. Additionele informatie is te vinden op www.cvz.nl, CFH-rapporten.
2. Leonardi A, et al. Double-masked, randomized, placebo-controlled clinical study of the mast cell-stabilizing effects of treatment with olopatadine in the conjunctival allergen challenge model in humans. Clin Ther 2003; 25: 2539-2552.
3. Spangler DL, et al. Evaluation of the efficacy of olopatadine hydrochloride 0.1% ophthalmic solution and azelastine hydrochloride 0.05% ophthalmic solution in the conjunctival allergen challenge model. Clin Ther 2001; 23: 1272-1280.
4. Berdy GJ, et al. A comparison of the relative efficacy and clinical performance of olopatadine hydrochloride 0.1% ophthalmic solution and ketotifen fumarate 0.025% ophthalmic solution in the conjunctival antigen challenge model. Clin Ther 2000; 22: 826-833.
5. Butrus S, et al. Comparison of the clinical efficacy and comfort of olopatadine hydrochloride 0.1% ophthalmic solution and nedocromil sodium 2% ophthalmic solution in the human conjunctival allergen challenge model. Clin Ther 2000; 22: 1462-1472. 

Deelnemende sites

Voor deze site(s) bent u ingelogd