U bent nu hier:

Oxycodon/naloxon

Publicatie Nr. 10 - 01 oktober 2009
Jaargang 43
Rubriek Nieuwe geneesmiddelen
Auteur dr D. Bijl
Pagina's 93-94

Targinact® (Mundipharma B.v.)
tablet met verlengde  afgifte met oxycodon/naloxon 10/5 mg en 20/10 mg
behandeling van ernstige pijn

Het combinatiepreparaat oxycodon/naloxon (Targinact®) is geregistreerd voor ‘ernstige pijn die alleen met opioïde analgetica adequaat behandeld kan worden’.1

Werkingsmechanisme. Zowel oxycodon als naloxon hebben affiniteit voor κ-, µ- en δ-opioïdereceptoren in de hersenen, het ruggenmerg en perifere organen. Oxycodon stimuleert de κ- en µ-receptoren in het centraal zenuwstelsel waardoor pijnstilling optreedt. Stimulering van de perifere µ-receptoren kan echter ook obstipatie veroorzaken. Naloxon, een opioïde-antagonist zonder agonistische eigenschappen, is toegevoegd om via een lokale werking het obstiperende effect van oxycodon op het maag-darmkanaal te verminderen. Door de lage biologische beschikbaarheid (<3%) komt na orale toediening weinig naloxon systemisch beschikbaar.2

Klinisch onderzoek. Er is één gerandomiseerd dubbelblind onderzoek gepubliceerd waarin de werkzaamheid van oxycodon/naloxon is vergeleken met placebo3 en twee waarin is vergeleken met oxycodon4 5. Het eerste onderzoek werd verricht bij 463 patiënten met pijn in de onderrug die onder controle kon worden gehouden door dagelijks gebruik van een opioïde (equivalent van 10-40 mg oxycodon).3 Patiënten werden gerandomiseerd naar behandeling met oxycodon/naloxon, oxycodon (diende alleen als controle) of placebo. Het primaire eindpunt was de gemiddelde tijdsduur tot terugkeer van de pijn. De patiënten waren niet preventief vast ingesteld op een laxans. De resultaten toonden dat de gemiddelde tijdsduur tot de eerste pijnperiode gemiddeld 32 dagen was bij gebruik van de combinatie oxycodon/naloxon, 34 dagen bij oxycodon monotherapie en 19 dagen bij placebo, beide significant verschillend van placebo.3
De EMEA heeft nog geen officiële richtlijn opgesteld voor eindpunten van klinisch onderzoek van geneesmiddelen ter voorkoming of behandeling van (chronische) obstipatie of obstipatie door gebruik van opioïden. De fabrikant heeft daarom zelf een eindpunt ontwikkeld en gevalideerd en dat is door de EMEA goedgekeurd. Dit eindpunt is de BFI-score (Bowel Function Index) en is een gemiddelde score van drie verschillende aspecten van de darmfunctie: gemak van defecatie, gevoel van onvolledige lediging en de ervaren mate van obstipatie. Bij ieder aspect lopen de scoremogelijkheden van 0 tot 100, waarbij hogere scores een minder goede darmfunctie aangeven. Een verschil van 12 punten of meer wordt als klinisch relevant beschouwd. Deze BFI-score was het primaire eindpunt in het tweede onderzoek bij 322 patiënten met matig-ernstige tot ernstige niet-maligne pijn en obstipatie, waarin de werkzaamheid van oxycodon/naloxon werd vergeleken met oxycodon.4 De pijn was onder controle met een dagelijkse toepassing van een opioïd met een dosering equivalent aan oxycodon 20-50 mg/dag. Alle patiënten kregen tevens bisacodyl 1 dd 10 mg. De resultaten toonden dat na 12 weken de gemiddelde BFI-score 31 was voor patiënten die oxycodon/naloxon gebruikten en 46 voor hen die alleen oxycodon innamen. Dit verschil was statistisch significant en werd als klinisch relevant beschouwd. Van de patiënten die de combinatietherapie gebruikten had 65% na vier weken een normaal defecatiepatroon en van degenen die monotherapie gebruikten was dit 39%. Significant minder patiënten hadden gedurende de eerste vier weken laxantia moeten gebruiken bij inname van de combinatietherapie: 30% versus 54%, eveneens een significant verschil. De gemiddelde pijnscores bleven gedurende de 12 weken in beide groepen constant.4
In het derde onderzoek werd bij 265 patiënten met matig-ernstige tot ernstige pijn van het bewegingsapparaat (artrose, osteoporose, rugpijn) waarvoor opioïden noodzakelijk waren, de werkzaamheid van oxycodon/naloxon vergeleken met oxycodon.5 De aanwezigheid van obstipatie was een insluitcriterium. Patiënten mochten maximaal vijf doses bisacodyl gedurende zeven dagen innemen. De resultaten toonden na vier weken dat de afname van de BFI-score significant groter was bij patiënten die de combinatie gebruikten dan bij oxycodon (27 vs. 11). Op de secundaire uitkomstmaat gemiddelde pijn over de laatste 24 uur was er geen verschil tussen beide groepen.

Bijwerkingen. In de beschreven klinische onderzoeken kwamen gastro-intestinale bijwerkingen, zoals misselijkheid en diaree, en infecties, zoals urineweginfecties en nasofaryngitis, het meest frequent voor. Deze bijwerkingen kwamen ook bij oxycodon voor.

Contra-indicaties en interacties. De combinatie oxycodon/naloxon heeft geen andere contra-indicaties en interacties dan die van de afzonderlijke bestanddelen.2 Bij het gebruik van oxycodon door ouderen is grote voorzichtigheid geboden vanwege het effect op het ademhalingsstelsel en op het centrale zenuwstelsel.

Plaatsbepaling

De beschreven klinische onderzoeken hebben ernstige methodologische beperkingen die de interpretatie belemmeren. Er is bijvoorbeeld geen berekening van de steekproefgrootte verricht, de randomisatieprocedure is niet beschreven, verschillen in bijwerkingen zijn niet statistisch getoetst, er is geen onderzoek verricht bij de geregistreerde indicatie en de uitvallers zijn niet beschreven.
Bij de preventie van obstipatie door opioïdegebruik is een optimaal laxans belangrijk. De onderzochte patiënten hadden matig-ernstige tot ernstige pijn en het is niet duidelijk wat het effect van de combinatie is bij ernstige pijn, waarvoor het is geregistreerd. Het is daarom niet aangetoond dat de vaste combinatie oxycodon/naloxon even goed of beter is dan oxycodon in combinatie met een optimaal laxans bij patiënten met ernstige pijn. Het is aannemelijk dat bij patiënten met ernstige pijn een extra dosering oxycodon moet worden gegeven. Het is niet onderzocht of de vaste hoeveelheid naloxon uit het combinatiepreparaat dan nog voldoende effectief is voor de preventie van obstipatie. Ook is niet duidelijk wat de betekenis is van het klinisch relevante verschil op de BFI-score. Voorts is de combinatie duurder dan oxycodon in combinatie met een optimaal laxans. Voor de behandeling van ernstige pijn waarvoor een opioïde noodzakelijk is, gaat de voorkeur uit naar oxycodon monotherapie in combinatie met een optimaal laxans.

stofnaam

merknaam®

dosering (DDD)*

kosten per
maand (€)

oxycodon/naloxon

Targinact

30/15 mg

99,50

oxycodon

OxyContin
OxyNorm

30 mg
30 mg

51,96
53,25



Literatuurreferenties

1. Productinformatie oxycodon/naloxon (Targinact®), via: www.cbg-meb.nl, geneesmiddeleninformatiebank.
2. CFH-rapport oxycodon/naloxon (Targinact®), via: www.cvz.nl, CFH-rapporten.
3. Vondrackova D, et al. Analgesic efficacy and safety of oxycodone in combination with naloxone as prolonged release tablets in patients with moderate to severe chronic pain. J Pain 2008; 9: 1144-1154.
4. Simpson K, et al. Fixed-ratio combination oxycodone/naloxone compared with oxycodone alone for the relief of opiod-induced constipation in moderate-to-severe non-cancer pain. Curr Med Res Opin 2008; 24: 3503-3512.
5. Löwenstein O, et al. Combined prolonged-release oxycodone and naloxone improves bowel function in patients receiving opioids for moderate-to-severe non-malignant chronic pain: a randomized controlled trial. Expert Opin Pharmacother 2009; 10: 531-543.

Deelnemende sites

Voor deze site(s) bent u ingelogd